Digitale innovaties kunnen het werk in de zorg verlichten en verbeteren – maar alleen als ze worden omarmd. In de praktijk zien we namelijk veel zorgmedewerkers afhaken. Niet door de techniek zelf, maar omdat ze niet zijn meegenomen in het proces. Hoe voorkom je dat nieuwe technologie onbenut blijft en weerstand oproept?
Hoe herken je weerstand?
Weerstand is één van de grootste redenen waarom projecten in digitale zorg stranden. Dat kan allerlei oorzaken hebben, maar het effect is vaak hetzelfde: digitale innovaties die uiteindelijk liggen te verstoffen in de kast. Toch komt dit regelmatig voor. Niet vreemd, want verandering roept nu eenmaal vragen en onzekerheid op.
Dat uit zich op de meest uiteenlopende manieren. Soms heel subtiel: mensen die tijdens een sessie op hun telefoon zitten, plotseling ziek zijn of steeds nieuwe redenen aandragen waarom het project ‘nu even niet uitkomt’. Het is een utopie om te denken dat alle medewerkers direct in de meewerkstand staan. Maar je wilt wel voorkomen dat één negatieve stem anderen meesleept en het project onderuithaalt. Daarom is het belangrijk weerstand bij de wortel aan te pakken, voordat het kan uitgroeien tot iets groters.
Breng samen met je medewerkers de wensen van de organisatie in kaart.
Betrek je medewerkers actief
Weerstand ontstaat vaak omdat medewerkers het gevoel hebben dat iets hen overkomt. Door ze vanaf het begin een stem te geven – bijvoorbeeld in een projectgroep – voelen ze zich mede-eigenaar. Laat daarbij niet alleen de enthousiastelingen, maar juist ook de kritische stemmen meedoen. Die halen bezwaren naar boven die anders onderhuids blijven en later alsnog roet in het eten gooien.
Zo bouw je draagvlak en haal je weerstand er direct uit. Praktisch kan dat bijvoorbeeld door samen de wensen in kaart te brengen of medewerkers een demo te laten meemaken. Als mensen snappen hoe het werkt en vooral waarom het hen helpt, vertellen ze dat vanzelf weer door bij de lunch of het koffiezetapparaat. Zo ontstaan informele ‘kartrekkers’ die als een olievlek het enthousiasme verspreiden.
Laat zien waaróm
Een zorgmedewerker die plots hoort: “Morgen komt er een robot meewerken,” zal niet bepaald in de meest meewerkende stand staan. Zonder een duidelijk verhaal over waarom het nodig is en wat het oplevert, voelt technologie als iets extra’s – niet als oplossing.
Vertrek daarom altijd vanuit de vraag: ‘Welk knelpunt lossen we hiermee op?’ Is het werkdruk, personeelstekort, kwaliteit of veiligheid? Dáár haak je technologie op aan, niet andersom. Wanneer de techniek leidend wordt, loop je het risico op zogenaamde ‘toys for the boys’: leuke tech-gadgets zonder structurele meerwaarde op de werkvloer
Vertrek altijd vanuit de vraag: welk knelpunt lost de technologie op?
Goed voorbeeld doet volgen
Draagvlak bouw je niet alleen op de werkvloer. Het vraagt ook om duidelijke keuzes en mandaat van bestuur en management. Zonder die rugdekking blijven projecten vaak steken in losse initiatieven of pilots die nooit écht beklijven. Goed voorbeeld doet volgen. Wanneer bestuurders en managers zichtbaar achter een project staan, geeft dat vertrouwen en richting. Dan wordt het niet een tijdelijk idee van een paar enthousiastelingen, maar iets dat breed gedragen wordt in de hele organisatie.
Zorg dat medewerkers zich bekwaam voelen
Zelfvertrouwen speelt een enorme rol. Veel weerstand komt simpelweg voort uit onzekerheid: medewerkers vragen zich af of ze het wel kunnen. Organiseer daarom goede scholing en laat mensen laagdrempelig oefenen, bijvoorbeeld tijdens inloopsessies. Zet digicoaches in die collega’s op weg helpen en zorg voor een helder communicatieplan, zodat iedereen weet wat er verandert en waarom. Zo voelen medewerkers zich veilig én vaardig genoeg om ermee aan de slag te gaan
Zo kan het dus ook: Radar en robot Ivy
Een mooi voorbeeld is Radar, waar robotje Ivy wordt ingezet om bewoners zelfstandiger én minder eenzaam te maken. Ivy herinnert bewoners aan afspraken, stimuleert ze om te bewegen en zorgt voor een vriendelijk praatje. Dat geeft niet alleen cliënten een fijner gevoel, maar verlaagt ook de werkdruk van medewerkers.
Wat hier slim is aangepakt? Radar betrok medewerkers én bewoners al vroeg bij de keuze en het testen van Ivy. Zo konden ze zelf aangeven wat de robot moest kunnen en waar die het meeste verschil zou maken. Daardoor werd Ivy niet ervaren als een gadget ‘erbij’, maar als iets dat het werk en het leven in huis écht leuker maakte.
Lezen: zelfstandiger en minder eenzaam met robot Ivy
Mascha Hacquier van Radar en Sven Kort van Innervate met robot Ivy
Tot slot
Hoe je het project structureert, speelt minstens zo’n grote rol. Start kleinschalig met een pilot, evalueer regelmatig samen hoe het loopt en deel wat goed gaat én wat beter kan. Zo groeit digitale zorg stap voor stap uit tot iets dat niet alleen de werkdruk verlaagt en het werk leuker maakt, maar ook structureel de cliëntervaring verbetert. Een ervaren projectmanager kan daarbij helpen: door het proces strak te organiseren, medewerkers en management aangehaakt te houden en ervoor te zorgen dat digitale zorg écht landt op de werkvloer.
Nieuwsgierig hoe onze specialisten dat binnen jouw organisatie zouden aanpakken? Neem gerust contact met ons op. Een eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.
